مصطفى النوراني الاردبيلي
57
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
نمىرسد ، به خدا من اميدوار صلاح آن هستم ، دستور داد كسب را آوردند و با آب گل آن را مخلوط نمودند و بر روى زخم گذاشتند و آنچه در آن زخم بود فورا بيرون آمد . به مادر توكل مژده عافيت او را دادند ، مادرش نيز دههزار دينار طلا با مهر بسته به حضور امام فرستاد و مرض متوكل تدريجا رو به كمى گذاشت و خوب شد . « 1 » * كشمش [ مشخصات ] نوع مويز بى دانه را معمولًا كشمش مىگويند و بهترين و پُر خاصيتترين آن كشمش سبز است كه در سايه خشك شده باشد و پُر گوشت باشد . كشمش خوب ، مقوّى ، مبهى و خاصيت مسهل دارد . آب كشمش پخته كه با شكر تهيه شده باشد يا به عبارت ديگر كمپوت كشمش براى سرفه و پاك كردن سينه و صاف شدن صدا مفيد است . و ضماد آن با زعفران و زرده تخم مرغ براى سر باز كردن دمل و نرم كردن ورم و دمل بسيار مفيد است و اگر كشمش را كوبيده و با صبر مخلوط و بر سر بمالند ، براى التيام زخمهاى كچلى مفيد است . « 2 » كشمش اسم فارسى ( مويز بىدانه ) معرف آن قشمش و نوعى از انگور است كه كوچك ، مدوّر ، كمى كشيده و لطيفترين و شيرينترين انواع آن است و مويز رسيده آن نيز بسيار شيرين و ليطفتر و بهتر از ساير انواع مويزها است . و نيمرس آن را غوره كشمش نامند و چاشنىدار مىباشد كه اين از براى زير طعام گذاشتن و در شكم مرغ و طيور ديگر نهادن ، بسيار موافق و لذيذ است . انگور در انواع سياه ، سرخ ، سبز ، سفيد و زرد مىباشد . بهترين آن سبز ، شيرين ، رسيده ، بزرگ دانه و تازه آن است كه از انگور عسگرى مىسازند . و بدترين نوع آن به رنگ سياه است . مزاج آن گرم در درجه دوم و خشك در درجه اول و اگر از كشمش سبز سفيد به مقدار چهل دانه بزرگ آن را در گلاب به مدت يك شب خيس كنند و صبح آن را بخورند و
--> ( 1 ) - بحار ، ج 62 ، ص 191 ، بنقل از دعوات راوندى . ( 2 ) - معارف گياهى ، ج 2 ، ص 59 .